Σκέψεις Αντώνη Καπλάνη

Ο επιστήμονας με την έρευνα αποκαλύπτει τα μυστικά του υλικού κόσμου, και χειραγωγεί τις δυνάμεις του, χρησιμοποιώντας κατάλληλα τους φυσικούς νόμους.
Η επιστήμη όμως είναι μέσο και όπλο για τη ζωή, και όχι κατά της ζωής.
Δεν αρνείται τον πολιτισμό, τον υπηρετεί.
Αυτονόητο λοιπόν χρέος του επιστήμονα είναι να μην θέτει τα πορίσματα των ερευνών του στη διάθεση των δυνάμεων του πολέμου και της αδικίας.
Οι εργαζόμενοι και φυσικά και οι επιστήμονες σαν εργαζόμενοι και αυτοί, πρέπει να έχουν στα χέρια τους τα κέντρα των αποφάσεων και του προγραμματισμού ώστε να ξέρουν τι φτιάχνουν και γιατί το φτιάχνουν.
Ετσι το πρόβλημα είναι πολιτικό. Γιατί με τον πολιτικό αγώνα παίρνεται η εξουσία και διαμορφώνεται το πολιτικό και το κοινωνικό σύστημα.
Απαραίτητη λοιπόν προϋπόθεση για την ειρήνη είναι η κατάργηση της ταξικής κοινωνίας και το πέρασμα των παραγωγικών μέσων στην ιδιοκτησία του συνόλου.
Εδώ όμως συναντάμε ένα άλλο πρόβλημα. Πως και ποιός θα κάνει αυτή την αλλαγή. Γιατί προχωρώντας διαλεκτικά στην έρευνα φτάνομαι στα ενδότερα του προβλήματος που ελιναι το καθεαυτό πρόβλημα, δηλαδή ο ίδιος ο άνθρωπος.
Πρέπει δηλαδή το άτομο να τοποθετηθεί με τις δυνάμεις της αλλαγής που θέλουν την πρόοδο κτήμα του συνόλου, και όχι με τις δυνάμεις του κατεστημένου, που θέλουν την επιστήμη δούλα των συμφερόντων τους.
Πρέπει το άτομο να σκέφτεται και να δρα αλτρουϊστικά και όχι ατομικιστικά. Με άλλα λόγια η αλλαγή στον εξωτερικό κόσμο προϋποθέτει μια άλλη αλλαγή : Την αλλαγή μέσα στον ίδιο τον εαυτό μας.
Δεν μπορούμε να μαστε ανθρωπιστές, αν πρώτα δεν είμαστε άνθρωποι. Το πρόβλημα είναι ηθικό.
Όπως με την κοινωνική αλλαγή ο εχθρός βρίσκεται στο σύστημα.
Το ίδιο χρειάζεται ο αγώνας του ατόμου μέσα του γιατί ο εχθρός βρίσκεται στην ίδια τη φυσική του σύνθεση.
Ο άνθρωπος είναι προικισμένος με τις ηθικές και πνευματικές δυνάμεις του νου της σκέψης
της θέλησης του συναισθήματος του λογου και της συνείδησης υπόκειται όμως και σε όλα τα ενστικτα και τις ορμές που έχουν τα άλογα ζώα. Και εδώ βρίσκεται η τραγικότητα. Από τη μιά η ύλη και από την άλλη το πνέυμα.